Het LUMOS consortium
In het LUMOS consortium heeft zich een aantal partijen verenigd, die vanuit een inhoudelijke drijfveer geïnteresseerd zijn in landgebruikmodellering en daar onderzoek naar doen. Het LUMOS consortium vormt het netwerk waarin deze kennis en ervaring wordt uitgewisseld tussen de verschillende partijen.

Participanten
De deelnemende organisaties in het LUMOS consortium werken al langere tijd samen op dit gebied en hebben in 2003 de intentie tot verdere samenwerking uitgesproken en vastgelegd. Aan het consortium nemen deel:

het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL)
Deltares (Deltares)
de Dienst Verkeer en Scheepvaart (DVS)
de Universiteit Utrecht (UU)
Wageningen Universiteit & Research Centrum (WUR)
de Technische Universiteit Delft (TUD)
de Vrije Universiteit Amsterdam (VUA)
het Research Institute for Knowledge Systems (RIKS)
Object Vision (OV)

Het kennisplatform voor ruimtelijk modelleren
Het LUMOS consortium heeft de ambitie om zowel nationaal als internationaal het platform te worden voor kennisuitwisseling met betrekking tot het ruimtelijk modelleren. Door middel van diverse wetenschappelijke publicaties en internationale lezingen geeft het consortium blijk van haar wetenschappelijk vooraanstaande positie op dit terrein. Er wordt wetenschappelijke kennis opgebouwd en uitgewisseld met betrekking tot het analyseren van de bepalende factoren achter veranderingen in landgebruik, maar de nadruk ligt vervolgens op het terrein van het ruimtelijk modelleren van deze krachten, de afstemming met thematische modellen, en het evalueren en visualiseren van de modelresultaten.

Praktische beleidsondersteuning
LUMOS kent een sterk toegepaste tak: het gebruik van de diverse modules voor de overheden, zoals het PBL en specifieke diensten, zoals AVV, RIZA en RIKZ.

Het PBL ondersteunt bijvoorbeeld beleidsprocessen, die consequenties hebben voor de ruimtelijke inrichting van Nederland. In het kader hiervan worden nationale beleidsnota’s geëvalueerd. Voorbeelden zijn

• de Nota natuur, bos en landschap in de 21ste eeuw,
• het Nationaal verkeer- en vervoerplan,
• de Nota Ruimte,
• de beoordeling van ICES-claims en
• het doorrekenen van regeerakkoorden en verkiezingsprogramma’s.

Het modelleren van de dynamiek in het gebruik van de ruimte voor verschillende functies (wonen, werken, infrastructuur, landbouw, recreatie, water-, natuur- en landschapsbeheer) is daarmee een belangrijk onderdeel van het onderzoek geworden. LUMOS is de toolbox waarin het instrumentarium hiervoor wordt ontwikkeld.

Modellen centraal
De hoofdelementen van de toolbox zijn de modellen ‘Ruimtescanner’ en ‘Leefomgevingsverkenner’. Hiermee worden mogelijke toekomstige ruimtelijke verdelingen van landgebruiksfuncties berekend.

Hulpmiddelen
Naast de ruimtelijke modellen bestaat de LUMOS toolbox uit een aantal hulpmiddelen voor:

• het gemakkelijk kunnen uitvoeren van analyses en voor het kunnen vergelijken van kaarten (de Kaartbeeldvergelijker),
• voor het uitvoeren van eenvoudige GIS-bewerkingen (de Overlaytool), en
• voor het uitvoeren van ruimtelijke optimalisaties.

Deze toolbox wordt langzaam verder uitgebreid. Een hulpmiddel om de modellen te calibreren is op dit moment in ontwikkeling.

Toekomstscenario’s, alternatieven en drijvende krachten
De LUMOS toolbox wordt gebruikt voor het samenstellen van consistente ruimtelijke beelden bij toekomstscenario’s, het snel beoordelen van ruimtelijke (plannings)alternatieven op hun effecten voor milieu, natuur en landschap en voor wetenschappelijk onderzoek naar de drijvende krachten achter de ruimtelijke ontwikkelingen.

Visualisatie van scenario’s
LUMOS wordt veelvuldig gebruikt voor een ruimtelijke vertaling van toekomstscenario’s van bijvoorbeeld bevolkingsaantal, economie,verkeer en vervoer, landbouwen natuur. Met de landgebruiksmodellen in LUMOS worden deze scenario’s vertaald naar consistente ruimtelijke beelden van de mogelijke locaties van functies.

Links
Overzicht van de Nederlandstalige LUMOS publicaties